The Tomb of Mihrişah Valide Sultan in Istanbul's Ayyub Sultan District: A Case study of Ottoman Tombs in Istanbul from the Era of Westernization
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21203813الكلمات المفتاحية:
Ornamentations, Westernization, Tombs, Architectural structure, Baroque, Rococo,الملخص
The 18th century, acknowledged as the period of westward expansion for the Ottoman Empire, marks the commencement of a substantial transformation in Ottoman architecture. A belated interest in the West, particularly among administrative officials, emerged due to the Empire's waning political power and its lag in European advancement. Commencing in the reign of Ahmed III (1703–1730), this intrigue resulted in the gradual forsaking of traditional architectural and decorative paradigms in favour of Western designs and motifs, a trend that persisted until the dissolution of the Ottoman Empire.
The Tulip Era, initiated by the disintegration of classical architecture and the incorporation of Western-inspired styles into Ottoman architecture under Ahmed III's reign, signified the commencement of the Western expansion period. The baroque-style and pattern alterations of the 1755 Nuruosmaniye Complex established a precedent for subsequent traditions. The Baroque and Rococo styles initially emerged in 19th-century decorating, succeeded by imperial, neoclassical, and orientalist influences, culminating in the establishment of a new aesthetic termed "Turkish Baroque. This diverse methodology was replicated in other edifices of the period by modifying their form and integrating opulent Baroque embellishments with gilded calligraphic inscriptions within the constructions.
التنزيلات
المراجع
1. Abdel-Hafiz, A. A. (2000). Al-Jawami‘al-‘Uthmaniyyah al-mubakkirah fi Istanbūl: Dirasah athariyyah mi‘mariyyah [Early Ottoman mosques in Istanbul: An archaeological architectural study]. Journal of the Faculty of Arts, Mansoura University,(PP.551) Doi:https://search.mandumah.com/Record/142529
2. Abdel-Hafiz, A. A. (2007). Al-Athar wa-al-funun al-Islamiyyah [Islamic antiquities and arts] (2nd ed.). Maktabat al-Nahdah al-Misriyya.
3. Ağar, A.(2016). XVIII. Yüzyıl İstanbul Türbeleri. [18th-century Istanbul tombs] (Yüksek Lisans Tezi) , Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
4. Ağaoğlu, M. (2018). Mihrişah Valide Sultan Adına İstanbul'da Yapılan Eserler ve Osmanlı Devrindeki Onarımları ] Works built in Istanbul on behalf of Mihrişah Valide Sultan and their repairs during the Ottoman period]. II. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Kongresi, (pp.128-145). https://scholar.google.com/scholar?hl=tr&as_sdt=0,5&cluster=18232418293919621224) Accessed 30 May 2026)
5. Ahmed, Maha Magdy Mahmoud,)2023) the inscriptions in the mehrshah Sultan architectural complex in Istanbul,unpublished doctoral thesis, Faculty of Archaeology, Cairo University, Cairo, (pp.26-32)
6. Akarçeşme, İ. & Kala, E. (2018) ‘’Mihrişah Valide Sultan ve Vakfı.’ [Mihrişah Valide Sultan and her foundation].’ Vakıf Kuran Kadınlar: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları İstanbul,(pp159-182)
https://www.researchgate.net/publication/348161928_Mihrisah_Valide_Sultan_Vakfi( Accessed 30 May 2026)
7. Akgün, Gökçen, H &, Ali, T. (2005) “Osmanlı Kentsel Mekânında Mimar Sinan Külliyelerinin, İstanbul Kenti Örneğinde İncelenmesi”. [An investigation of Mimar Sinan complexes in the Ottoman urban space: The case of Istanbul city]. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi9/2,(pp.105-119) https://dergipark.org.tr/tr/pub/sdufenbed/issue/20753/703494
8. Al-Junaidi, M. M. A. (2012). Al-Zakharif al-hajariyyah wa-al-rukhamiyyah bi-al-masajid al-Sultaniyyah fi Istanbūl: Min fath al-Qustantiniyyah hatta nihayat al-‘asr al-‘Uthmani (Dirasah athariyyah fanniyyah) [Stone and marble decorations in the Sultanic mosques in Istanbul: From the conquest of Constantinople to the end of the Ottoman era (An archaeological artistic study)] (Unpublished master's thesis). Faculty of Archaeology, Cairo University.
9. Ameen, A. (2020). The significance of the Qur’anic quotation ‘Mā shā' Allāh’ on both Ottoman and Greek heritages in the Balkans,” EJARS Vol. 10 (1), Sohag, 2020, 73-85. DOI: 10.21608/EJARS.2020.98963.
10. Ahmed Ameen, (2025) “Voices in Stone: The Architectural and Epigraphic Legacy of Ottoman Greece”. Qalamos Heritage Studies, vol. 1, no. 1, June 2025, pp. 26-37, https://doi.org/10.5281/zenodo.18435625
11. Ameen, A., & Kasem, Y. (2025). The Visual Impact of Colors in Ottoman Inscriptions: A Case Study of the Sultan Bayezid II Mosque in Didymóteichon, Greece. Journal of Islamic Architecture, 8(4), 1012-1021. doi:https://doi.org/10.18860/jia.v8i4.27523
12. Arel, A. 1975. Onsekizinci Yüzyıl Istanbul Mimarisinde Batılılaşma Süreci, [The westernization process in eighteenth-century Istanbul architecture]. İstanbul: İTÜ Mimarlık Fakültesi (pp.88).
13. Al-Saba‘i, A. E. F. M. (2011). Al-Jami‘al-madrasah fi Istanbūl khilal al-nisf al-thani min al-qarn al-‘ashir al-Hijri / al-sadis ‘ashar al-Miladi: Dirasah athariyyah mi‘mariyyah fanniyyah [The mosque-school in Istanbul during the second half of the tenth century AH / sixteenth century AD: An archaeological architectural artistic study] (Unpublished master's thesis). Faculty of Archaeology, Cairo University.
14. Aslanapa, O. 2003. Türk Sanatı, [Turkish art]. Remzi Kitabevi, İstanbul, 6. Basım.
15. Aydın, D. (1998). Eyüp’Te Mihrişah Valide Sultan Külliyesi ve koruma önerileri [The complex of Mihrişah Valide Sultan in Eyüb and restoration conservation suggestions] (yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi.
16. Basım, 2021. Mihrişah Valide Sultan Complex. Fotoğraf, 20.yüzyıl. İstanbul: Salt Araştırma.No:TASUH8604.1 https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/205841
17. Bidabish, H. A. (2010). Hat ve hattâtân [Calligraphy and calligraphers] (S. M. Jalal, Trans.; A. A. Al-Qattouri, Ed.). National Center for Translation.
18. Bodur,Gizem,(2024)İstanbul –Eyüp Mihrişah Valide Sultan Külliyesi ve Semtin Fiziki Gelişimine Etkisi [Istanbul – Eyüp Mihrişah Valide Sultan complex and its effect on the physical development of the district] ,(Yüksek Lisans Tezi) ,İstanbul Medeniyet Üniversitesi ,Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ,Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı.
19. Can,S.(1999). Mehmed Arif Ağa. In Yaşamları ve yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, [Encyclopedia of Ottomans with their lives and works] (Vol. 1, Yapı Kredi Yayınları, (pp. 106–107).
20. Cezar, M. (1995). Architects in the period of opening to the West in art. 9th International Turkish Arts Congress: Proceedings, 1, (pp.479–487).
21. Çobanoğlu, A. V. (2002). Chief architects in the Ottoman Empire. In M. Eriş et al. (Eds.), A cultural atlas of the Turkish world: The Ottoman period,Vol. 4, Türk Kültürüne Hizmet Vakfı,( pp. 250–326).
22. Gültekin, G. 1994. “Mihrişah Valide Sultan Külliyesi”, [Mihrişah Valide Sultan Complex]. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi 5,(pp. 459).
23. Doğan, M. E. (2024). Mihrişah Valide Sultan İmaret Avlusunda Yer Alan Mezar Taşlarından Örnekler. [Examples of tombstones in the courtyard of Mihrişah Valide Sultansoupkitchen (İmaret)] Palmet Dergisi, 6, (pp. 206-238). Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.13830683
24. Düzenli, H. İ. (2016). İstanbul türbeleri [Istanbul tombs]. In M. Â. Aydın & C. Yılmaz (Eds.), Antik çağ'dan XXI. Yüzyıla büyük İstanbul tarihi ansiklopedisi [The great history of Istanbul from antiquity to the 21st century encyclopedia] (Vol. 8, pp. 428–449). İBB Kültür A.Ş. Yayınları.
25. Ekmekci, Mustafa, (2020) XVIII Yüzyıl İstanbul Yapılarında, Taçkapılar, [The portals in the eighteenth-century Istanbul structures] (Doktora Tezi ), Pamukkale Üniversitesi ,Sosyol Bilimler Enstitüsü , Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı ,Sanat Tarihi Doktora Programı, Denizli ,Cilt ı.
26. Erarslan, A. (2006). Ottoman Baroque architecture: Turkish Baroque. Istanbul Aydın University Journal of Architecture and Design.
https://www.academia.edu/54759246/OSMANLI_BAROK_M%C4%B0MAR%C4%B0S%C4%B0_T%C3%9CRK_BARO%C4%9EU (Accessed 2 June 2026)
27. Eşref Temel (2022): Mihrişah Valide Sultan’in 1798-1805 Yillari Arasi Has Gelirleri Ve Harcamalari, [The private (has) revenues and expenditures of Mihrişah Valide Sultan between the years 1798-1805]. Sosyal Bilimler Dergisi, Firat Üniveriseti. Doi: https://doi.org/10.18069/firatsbed.994559
28. Eyice, S. 1981. “XVIII. Yüzyılda Türk Sanatı ve Türk Mimarisinde Avrupa Neo-Klasik Üslubu”, [The European neo-classical style in Turkish art and Turkish architecture in the 18th century]. Sanat Tarihi Yıllığı Sayı: (pp.166).Doi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusty/article/380335
29. Eyice, S, (1998) ‘’Eyüp Sultan Semtinde Tarih ve Sanat Tarihi.] History and art history in the Eyüp Sultan district].’ II. Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla Eyüpsultan Sempozyumu ve Tebliğler,. Eyüpsultan Belediyesi, İstanbul.
http://ekitap.eyup.bel.tr/sempozyum/eyup02.htm, ( Accessed 2 June 2026)
30. Ezen, A. Ü. (2019). İstanbul'daki Batılılaşma dönemi Osmanlı hanedan türbeleri [Ottoman dynasty tombs of the westernization era in Istanbul],(Yüksek Lisans Tezi) , ,Mimar Sinan Güzel, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı,Türk İslam Sanatları Programı.
31. Gültekin, G (1994) ‘’Mihrişah Valide Sultan Külliyesi’’, [Mihrişah Valide Sultan Complex].Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. 5.: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, İstanbul (PP.459-461). https://islamansiklopedisi.org.tr (Accessed 2 June 2026)
32. Gürlek ,Yusuf,(2019)Mihrişah Valide Sultan Türbesi ve Puşıdeleri ,Osmanlı Hanedan Türbelerindeki Dival İşi Pü Şideler, Mihrişah Valide Sultan tomb and its covers (pûşîdes)]. Türkiye Cumhurbaşkanlığı ,İstanbul Beylerbeyi Sabancı Olgunlaşma Enstitüsü Adına, Derya Adigüzel–Miüşfıka Akbulut, İstanbul.
https://eolgunlasma.meb.gov.tr/assets/yayinlar/Mihri%C5%9FahSultanT%C3%BCrbesivePu%C5%9Fideleri.pdf, (Accessed 5 June 2026)
33. Hassanein, I. W. I. (2007). Ashghal al-rukham fi al-‘amarah al-diniyyah fi madinat al-Qahirah fi ‘ahd Muhammad ‘Ali wa-khulafa’ih: Dirasah athariyyah fanniyyah [Marble works in religious architecture in the city of Cairo during the reign of Muhammad Ali and his successors: An archaeological artistic study] (Unpublished master's thesis). Faculty of Archaeology, Cairo University.
34. Halıcı, E. (2022). Osmanlı Başkentlerinde XVIII-XX. Yüzyıl Türbelerinde Kalemişi Süslemeler [Hand-drawn (kalemişi) ornaments in tombs of the 18th-20th centuries in Ottoman capitals] (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Halıcı, E. (2024). Batılılaşma Dönemi Osmanlı Türbeleri Ottoman tombs of the westernization period]. In A. Yavuzyılmaz & E. Kolay (Eds.), Osmanlı sanatı ve mimarisi, Doi: https://doi.org/10.37609/akya.3492.c7911
35. Işık (Göksu), B. (2020). Mehmed Esad Yesârî ve Hat Sanatındaki Yeri [Mehmed Esad Yesârî and his place in the art of calligraphy] [Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
36. İyianlar, A. (1992). Valide Sultanlar'ın imar faaliyetleri [The construction and building activities of the Valide Sultans] [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
Karakaya, E. (2006). Nakşıdil Sultan Külliyesi [Nakşidil Sultan Complex]. In TDV İslam ansiklopedisi Vol. 32, TDV Yayınları. Doi: https://doi.org/10.29135/std.981195
37. Kara, M. (2015). Sünbülzade Vehbi Divanı'nda Maddi Kültür Unsurları ve Toplumsal Hayat [Material culture elements and social life in the Divan of Sunbulzade Vehbi] (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). T.C. İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
38. Khalifa, R. H. (2001). Al-Funun al-Islamiyyah fi al-‘asr al-‘Uthmani [Islamic arts in the Ottoman era] (1st Ed.). Maktabat Zahra al-Sharq.
39. Kırkkesli,Haluk,(2024)İstanbul Hanım Sultan Türbelerınde Pencere Süslemeciliği ve Vıtraylar, [Window decoration and stained glass in Istanbul Hanım Sultan tombs] (Yüksek Lisans Tezi),Atatürk Üniversitesi,Güzel Sanatlar Enstitüsü,Heykel Ana Bilim Dalı,Erzurum(pp.
40. Kuban, D. (1954). Türk barok mimarisi hakkında bir deneme [An essay on Turkish baroque architecture]. İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları(pp.9-37-61-65)
41. Kuban, D. (1994). Nuruosmaniye Külliyesi [Nuruosmaniye Complex]. In Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi, Vol. 6.Tarih Vakfı Yayınları. https://makale.isam.org.tr/items/2a1ff77b-65cc-4d15-a2b3-6bd47353d1b7/full, (Accessed 8 June 2026)
42. Letellier, Rue. Eyoub (Fotoğraf, 20.yüzyıl başı), Eski İstanbul. eyüp | Eski İstanbul Fotoğrafları Arşivi (eskiistanbul.net)
43. Lewis, B. (1972). Istanbul wa-hadarat al-khilafah al-Islamiyyah [Istanbul and the civilization of the Islamic caliphate] (S. R. Ali, Trans.). Al-Dar al-Saudiyyah li-al-Nashr wa-al-Tawzi‘. (Original work published 1963).
44. Meşrutiyet’ten Cumhuriyete Yakın Tarihimizin Belgesi 1908-1925 Sebiürreşad Mecmuası. ]A Document of Our Recent History from the Constitutional Monarchy to the Republic: Sebiürreşad Magazine 1908-1925 [Ed.Ahmet Yılmaz. İstanbul: Bağcılar Belediyesi. https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/205841 (Accessed 8 June 2026)
45. Mohamed, S. A. Q. (2021).Ama'ir al-mar'ah bi-mintaqat Eyup al-Turkiyyah bi-Istanbol: Dirasah athariyyah mi'mariyyah [Women's architecture in the Turkish Eyup region in Istanbul: An archaeological and architectural study] (Unpublished master's thesis) Faculty of Arts, Helwan Universit.
46. Mustafa Sürün (2022): Mehmed Esad Yesârî’nin İstanbul’da bulunan kitâbeleri Inscription of Mehmed Esad Yasari in Istanbul, İslam Tetkikleri Dergisi - Journal of Islamic Review 12, Istanbul University press, 1, Doi: https://dx.doi.org/10.26650/iuitd.2022.1013887
47. Neftçi, A. (2002). Laleli Külliyesinin inşaat süreci [The construction process of the Laleli Complex] (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi .
48. Oğul, T. (2024). Mihrişah Valide Sultanın İstanbuldaki mimari eserleri [The architectural works of Mihrişah Valide Sultan in Istanbul] ,(Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü,Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı,Haziran.
49. Omara, A. S. A. (2025). The remaining circular tombs in the city of Istanbul during the 12th and 13th Islamic centuries (18th and 19th AD): A comparative analytical study. Journal of the Faculty of Archaeology - Qena (South Valley University), 20(1), (pp. -104-108–114-139-144) (in Arabic) Doi: https://doi.org/10.21608/mkaq.2025.363751.1157
50. Önkal, H. (1992). Osmanlı Hanedan Türbeleri. [Ottoman dynasty tombs] Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
51. Önkal, H. (2017). Osmanlı hanedan türbeleri [Ottoman dynasty tombs]. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
52. Özcan,Ali Rıza, (2005)Mihrişah Valide Sultan Türbesi Yazıları, [The inscriptions of Mihrişah Valide Sultan Tomb]. Tarihi Kültürü ve Sanatıyla,Eyüp Sultan Sempozyumu,IX,Eyüp Belediyesi,Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://turkbibliography.com/wp-content/uploads/2021/08/id289.pdf, (Accessed 10 June 2026)
53. Parlak, S. (2020). Mihrişah Valide Sultan Külliyesi. [Mihrişah Valide Sultan Complex] Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/mihrisah-valide-sultan-kulliyesi, (Accessed 10 June 2026)
54. Pinar Sürmen; (2005) Laleli Külliyesi Imareti Restorasyon, [Laleli complex soup kitchen (İmaret) restoration project] (Yüksek Lisans Tezi), Istanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
55. Saeid, H. A. M. (2012). Al-Zakharif al-nabatiyyah ‘ala al-funun al-tatbiqiyyah fi Asya al-Sughra khilal al-asr al-‘Uthmani [Plant ornaments on applied arts in Asia Minor during the Ottoman era] (Unpublished master's thesis). Faculty of Archaeology, Cairo University (in Arabic).
56. Sürün, M. (2022). Mehmed Esad Yesârî’nin İstanbul’da Bulunan Kitâbeleri [Inscriptions of Mehmed Esad Yesari in Istanbul]. İslam Tetkikleri Dergisi - Journal of Islamic Review, 12(1), pp. 293:358. Doi: https://doi.org/10.26650/iuitd.2022.1013887
57. Tahaoğlu, T. Ö. (1988). İstanbul'da Osmanlı Türbeleri’Nin Tipolojisi. [The typology of Ottoman tombs in Istanbul] (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
58. Turan, Ş. (1963). Osmanlı teşkilâtında hassa mimarları. [Imperial architects in the Ottoman organization]. Tarih Araştırmaları Dergisi, 1(1), 157–202, https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000316
59. Tuztaşı, U., Aşkun, İ. Y. 2011. “Klasik Dönem’den Batılılaşmaya Osmanlı Mimarlığında İdealleştirme Olgusu ve Batı Mimarlığıyla Olan Mukayesesi” [The case of idealization during the transition from the classical period to westernization in Ottoman architecture and its comparison with Western architecture]., Osmanlı Araştırmaları XXXVIII. https://osmanliarastirmalari.isam.org.tr/dergi/article/view/453
60. Uğurlu, Ayşe Hilal, (2012) III. Selim'in İstanbul'u: Siyâsî ve askerî dönüşümler ışığında imar faaliyetleri [Selim III's Istanbul: Building activities in the light of political and military transformations],(Doktora Tezi), İstanbul Teknik Ünüversitesi , Fen Bilimleri Enstitüsü, Temmuz,İstanbul.
61. Uluçay, M. Ç. (2001). Padişahların kadınları ve kızları [The wives and daughters of the sultans] (4th Ed.). Türk Tarih Kurumu.
62. Ürkmez,Ayşa Zeynep,(2025)Osamlı Mımarlığında Valide Sultan Türbeleri, [Valide Sultan tombs in Ottoman architecture] (Yüksek Lisans Tezi),Yıldız Teknik Üniversitesi,Fen Bilimleri Enstitüsü,Mimarlık Ana Bilim Dalı,Mimarlık Tarihi ve Kuramı Programı.
63. Ünver, R. (2019), Ottoman Baroque: The architectural refashioning of eighteenth-centuryIstanbul. Link:https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691181875/ottomanbaroque?srsltid=AfmBOoo1feWZwhmeCUxBOnqrPemR23juEHwLcxa3uquW2ATu143OPBAN (Accessed 12 June 2026).
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الفئات
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Samia Ahmed (Author)
هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution 4.0 International License.
